वासिङ्टन । लगातार तीन पटक ब्याजदर कटौतीपछि अमेरिकी फेडरल रिजर्भले परिवर्तन नभएसम्मका लागि दर समायोजन नगर्ने सङ्केत गरेको छ । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दबाबका बाबजुद फेडको यो धारणा सार्वजनिक भएको हो ।
फेडरल रिजर्बले नयाँ ट्रम्प प्रशासनले कुन नीतिहरू अनुमोदन गर्दछ र यसले अमेरिकी अर्थव्यवस्थालाई कसरी असर पार्न सक्छ भनेर पर्खिरहेको अवस्थामा यस हप्ता दरलाई समायोजन नगर्ने विश्लेषकहरूले अपेक्षा गरेका छन् । मुडिज एनालिटिक्सका प्रमुख अर्थशास्त्री मार्क जान्दीले एएफपीसँग भने, ‘मलाई लाग्छ फेड आफ्नो नियन्त्रणमा बस्छ ।’
‘ट्रम्प प्रशासनको आर्थिक नीतिका बारेमा कुनै पनि प्रकारको स्पष्टता नआएसम्म फेडले कदम चाल्न हिचकिचाउनेछ’, उनले भने ।
अमेरिकी केन्द्रीय बैंकसँग मुद्रास्फीति र बेरोजगारी दुवैको सामना गर्न कंग्र्रेसबाट दोहोरो जनादेश छ । मुख्यतया फेडको प्रमुख अल्पकालीक ऋण दर बढाएर वा घटाएर यसले उपभोक्ता र व्यवसायहरूको लागि उधारो लागतलाई प्रभावित गर्नसक्छ ।
अमेरिकी अर्थव्यवस्था बलियो वृद्धि, कम वा बढी स्वस्थ श्रम बजार र अपेक्षाकृत कम मुद्रास्फीतिको साथ एकदम राम्रो चलिरहेको छ जुन अझै पनि फेडको दुई प्रतिशतको दीर्घकालीन लक्ष्यभन्दा माथि छ । फेडरल ओपन मार्केट कमिटी (एफओएमसी)ले सेप्टेम्बर र डिसेम्बर २०२४ को बीचमा आफ्नो प्रमुख ऋण दरलाई पूर्ण प्रतिशत बिन्दुले घटाएर चार दशमलव २५ देखि चार दशमलव ५० प्रतिशतको बीचमा झार्ने पक्षमा मतदान गरेको थियो ।
सीएमई ग्रुपको तथ्याङ्कअनुसार, व्यवसायीहरूले फेड यस महिना विराममा रहने अपेक्षा गरेका छन् र अर्को बैठकमा मार्चमा यसको पकड विस्तार गर्ने लगभग ७० प्रतिशतको सम्भावना प्रदान गर्दछ ।
जनवरी २० मा सत्तामा फर्केपछि ट्रम्पले अमेरिकी व्यापारिक साझेदारहरूमाथि यस हप्ताको अन्त्यसम्ममा व्यापक कर लगाउने र लाखौँ कागजातविहीन कामदारहरूलाई देश निकाला गर्ने आफ्नो चेतावनीलाई पुनर्जीवित गरेको देखिन्छ ।
उनले कर कटौतीको समयावधि लम्ब्याउन र ऊर्जा उत्पादनमा अनावश्यक ढिलाइ हटाउन चाहेको पनि बताए । गत हप्ता ट्रम्पले फेडरल रिजर्व र अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको सञ्चालनको लागि आफ्नै पहिलो कार्यकालमा नियुक्त गरेका अध्यक्ष जेरोम पावेलको आलोचनालाई पुनर्जीवित गरेका छन् । ‘म ब्याजदर तुरुन्तै घटाउन माग गर्नेछु’, उनले भने, ‘यदि फेडले आफ्नोे विचारलाई सम्बोधन गर्ने नीतिलाई कार्यान्वयनमा लगेन भने, ‘कडा प्रतिक्रिया जनाइनेछ ।’
उनले भने, ‘मलाई लाग्छ कि मलाई ब्याजदरहरू उनीहरूभन्दा धेरै राम्रोसँग थाहा छ र म निश्चितरूपमा त्यो निर्णय गर्ने मुख्यरूपमा जिम्मेवार व्यक्तिभन्दा धेरै राम्रो जान्दछु ।’ अधिकांश अर्थशास्त्रीहरूले ट्रम्पको कर र आप्रवासन नीतिहरू कमसेकम हल्का मुद्रास्फीतिकारी हुने अपेक्षा गरेका छन्, जसले उपभोक्ताहरूले सामना गर्ने वस्तुहरूको लागत बढाउनेछ ।
‘मेरो विचारमा नीतिहरू निश्चितरूपमा मुद्रास्फीतिकारी छन्, यो केवल कुन डिग्रीको हुने भन्ने मात्र प्रश्न हो’ ‘मुडीज एनालिटिक्स’का जान्दीले भने, ‘मौद्रिक नीतिलाई उचित व्यस्थापन गर्ने (फेडको) कामको एक ठूलो हिस्सा कानुन निर्माताहरूले के गरिरहेका छन् भनेर हेरिरहेकोे छ र यदि उनीहरूले के गरिरहेका छन् भन्ने कुरामा निर्णय प्राप्त गर्न सक्दैनन् भने, त्यसपछि यसले उच्च वा कम दरहरूमा समायोजनका लागि अग्रसर हुन्छ ।’ रासस/एएफपी
