अफ्रिका । अफ्रिकी नेताहरूले सोमबार अफ्रिकाको भूमिकालाई पुनः परिभाषित गर्दै, यसलाई विश्वव्यापी जलवायु क्रियावलीमा एक महत्वपूर्ण र सकारात्मक योगदान पु¥याउने कन्दीलको रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन् ।
यो महत्वपूर्ण आह्वान अफ्रिकी नेताहरूले दोस्रो अफ्रिका जलवायु सम्मेलनको क्रममा गरेका थिए, जुन एथियोपियाको राजधानी एडीस अबाबामा सोमबारदेखि बुधवारसम्म आयोजित भएको थियो। सम्मेलनको विषय ‘वैश्विक जलवायु समाधानलाई तीव्रता दिनुः अफ्रिकाको लचिलो र हरित विकासको लागि वित्तपोषण’ रहेको थियो ।
सम्मेलनमा अफ्रिकी नेताहरूले नवीकरणीय ऊर्जा, जलवायु अनुकूलन, हरित वृद्धि र प्रकृति–आधारित लचिलोपनजस्ता क्षेत्रहरूमा अफ्रिका–प्रेरित समाधानहरूको अपार सम्भावनालाई प्रस्तुत गर्दै महादेशको भविष्यलाई सुरक्षित र हरित बनाउनको लागि साझा प्रयासको आवश्यकता जोड दिए ।
एथियोपियाका प्रधानमन्त्री, अबी अहमदले सम्मेलनमा अफ्रिकी नेताहरूसँग अफ्रिकी जलवायु नवप्रवर्तन कम्प्याक्ट सुरु गर्ने प्रस्ताव राखे । यो एक महाद्वीपीय साझेदारी हुनेछ जसमा अनुसन्धान संस्थाहरू, नेतृत्व, स्टार्टअप, ग्रामीण समुदायहरू र नवप्रवर्तकहरूलाई एकजुट गर्न मद्दत पु¥याउनेछ। उनले भने, ‘सही साझेदारी र लगानीका साथ, अफ्रिका विश्वव्यापी जलवायु संकटको समाधानमा नेतृत्व गर्न सक्छ ।’
उनले थपे, ‘अफ्रिका यो संकटको कारण बनेको छैन, तर अफ्रिका यसलाई समाधान गर्न नेतृत्व गर्न सक्छ। हामीसँग माटोको पुनःस्थापना, कार्बन समात्ने र हरित र सफा ऊर्जा उत्पादनका लागि समाधानहरू छन्। हामीलाई थाहा छ के गर्नुपर्छ ।’ उनले एथियोपियाको आफ्नै जलवायु क्रियावलीका सफल उदाहरण प्रस्तुत गर्दै, २०१९मा सुरू गरिएको ग्रीन लेगेसी पहलअन्तर्गत ४८ अर्ब बिरुवा रोपिएको र महत्वपूर्ण हरित पूर्वाधार विकास योजनाहरूको सफलता र भविष्यको मार्गनिर्देशन गरे ।
प्रधानमन्त्री अबीले प्रस्ताव गरेको जलवायु नवप्रवर्तन कम्प्याक्टमा पाँच मुख्य स्तम्भहरू समावेश छन्ः नवप्रवर्तन खोज, वित्तपोषण, ज्ञान विकास, नीति निर्माण र सार्वजनिक सहभागिता । यस कम्प्याक्टको उद्देश्य २०३० सम्म एक हजार अफ्रिकी जलवायु समाधानहरूको कार्यान्वयन गर्नु हो, जसले अफ्रिकी नेतृत्व, वैश्विक साझेदारी र निजी क्षेत्रको लगानीलाई सँगै ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
केन्याका राष्ट्रपति, विलियम रुटोले अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु क्रियावलीका प्रतिबद्धताहरू घट्दै गएको र अफ्रिकालाई ‘विश्व अर्थतन्त्रमा यसको उचित स्थान’ प्राप्त गर्नको लागि तात्कालिक कदम चाल्नुपर्ने महत्वपूर्ण आवश्यकता औँल्याए । उनले भने, ‘आज जलवायु क्रियावलीलाई अन्य प्राथमिकताहरूको कारण पृष्ठभूमिमा राखिएको छ र विकास सहायतामा कमी आएको छ। यसै कारण, अफ्रिकाले अब एकजुट भएर देखाउनुपर्नेछ कि सहकार्यले सबैका लागि समृद्धि र शान्ति ल्याउँछ ।’
राष्ट्रपति रुटोले थपे, ‘अफ्रिकाले सकारात्मक वृद्धि हासिल गर्नको लागि दुवै कदमहरू अवलम्बन गर्नु आवश्यक छ। अफ्रिकाले आफ्नो एजेन्सी तत्काल र एकजुट रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ, र अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीले अफ्रिकालाई रोक्ने संरचनात्मक अवरोधहरू हटाउनुपर्छ।’
सम्मेलनमा अफ्रिकी नेताहरूले वैश्विक वित्तीय संरचनामा सुधारको आह्वान गरेका थिए र अफ्रिकाको लचिलो र हरित विकासलाई तीव्रता दिनका लागि अनुदान–आधारित वित्तीय प्रवाह र लगानी प्रतिबद्धताहरूको आवश्यकता व्यक्त गरे ।
‘हामीलाई हाम्रो महादेशको अनुकूलन योजनाहरूको कार्यान्वयनको लागि वास्तविक र अर्थपूर्ण सहकार्यको आवश्यकता छ, जसमा वित्तीय स्रोतहरू, प्रौद्योगिकी र विशेषज्ञता प्रदान गर्न आवश्यक छ’, अफ्रिकी संघ आयोगका अध्यक्ष, महमूद अली युसुफले भने । उनले न्यायपूर्ण, महत्वपूर्ण र पूर्वानुमानयोग्य’ वैश्विक जलवायु वित्तको आवश्यकता औँल्याउँदै अफ्रिका जलवायु परिवर्तनका कारण अत्यधिक प्रभावित भइरहेको र ऋण बोझ र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संरचनाका असमानताहरूलाई जलवायु न्यायमार्फत सुधार गर्न आवश्यक भएको बताए ।
यो सम्मेलन, जसको सहआयोजन अफ्रिका संघ र एथियोपिया सरकारको सहयोगमा भएको हो, अफ्रिका महादेशका प्रमुख जलवायुसम्बन्धी वार्ता र रणनीतिक छलफलहरूको प्रमुख मञ्च बनेको छ । यस सम्मेलनमा अफ्रिकी राष्ट्रपति, मन्त्री, कूटनीतिज्ञ, विशेषज्ञ र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको प्रमुख प्रतिनिधिहरू एकत्रित भएका थिए, जसले महादेशको साझा जलवायु भविष्यको दिशानिर्देश तय गर्न महत्वपूर्ण योगदान पु¥याए । रासस/सिन्ह्वा
