काठमाडौं । नेपालको खाद्य तथा पेय पदार्थ तथा आतिथ्य (हस्पिटालिटी) क्षेत्र यतिबेला ऐतिहासिक मोडमा पुगेको छ । पछिल्लो दुई दशकमा रेस्टुरेन्ट, होटल, क्याटरिङ र खाद्य प्रशोधन व्यवसायमा आएको तीव्र विस्तारले नेपालीहरूको जीवनशैली र उत्सव मनाउने संस्कृतिमा व्यापक परिवर्तन ल्याएको छ ।
सन् २०२६ मा प्रवेशसँगै यस क्षेत्रको वृद्धि अझ तीव्र देखिएको छ । हाल देशभर २५ हजार ५०० भन्दा बढी प्रतिष्ठान सञ्चालनमा रहेका छन्, जसले करिब ९४ हजार जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी प्रदान गरिरहेका छन् । होटल तथा रिसोर्ट क्षेत्रमा समेत उल्लेखनीय विस्तार भइरहेको छ, जहाँ आगामी दुई वर्षभित्र २५ भन्दा बढी नयाँ तारे होटल सञ्चालनमा आउने अपेक्षा गरिएको छ ।
सन् २०२३ मा १२ लाखभन्दा बढी पर्यटक आगमनले यस उद्योगलाई थप ऊर्जा दिएको छ । यसको प्रभावस्वरूप फाइन डाइनिङ र विलासी आवास सेवाप्रतिको माग उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिन्छ ।उद्योगको आगामी दिशा प्रविधि र दिगोपन (सस्टेनेबिलिटी) केन्द्रित हुने संकेत देखिएको छ । स्थानीय स्रोतको प्रयोग, अर्गानिक उत्पादन र फोहोर न्यूनीकरणजस्ता अभ्यासहरू व्यवसायीहरूको प्राथमिकतामा परेका छन् । त्यस्तै, QR कोड मेनु, क्लाउड किचेन र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित होटल सेवाहरू विस्तार हुँदै मुख्यधारमा प्रवेश गरिरहेका छन् ।
आरोग्य (वेलनेस) तथा अनुभवजन्य पर्यटनप्रतिको आकर्षणसँगै स्पेसालिटी कफी, क्राफ्ट बियर र हर्बल इन्फ्युजनजस्ता उत्पादनहरू निर्यात सम्भावना बोकेका नयाँ क्षेत्रका रूपमा उदाएका छन् ।यसैबीच, ‘GAI Food & Beverage and Hospitality 2026’ ले यस क्षेत्रको प्रमुख व्यापारिक मञ्चका रूपमा आफ्नो पहिचान स्थापित गरेको छ । उक्त एक्स्पो होटल, रेस्टुरेन्ट तथा क्याफे (HoReCa) व्यवसायीहरूका लागि डिजाइन, सजावट, किचन उपकरण र नवीनतम प्रविधिबारे जानकारी लिने विशेष अवसरका रूपमा रहनेछ ।
मेलाले खुद्रा व्यापारीहरूलाई नयाँ आपूर्तिकर्तासँग सहकार्य तथा मूल्य मोलभाउ गर्ने अवसर प्रदान गर्नेछ भने खाद्य उत्पादकहरूलाई वितरण सञ्जाल विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । प्रत्यक्ष प्रदर्शन, नेटवर्किङ सत्र र ‘रिटेलर्स ब्रन्च मीट’ जस्ता कार्यक्रमहरूले यसलाई आतिथ्य क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो वार्षिक जमघटका रूपमा स्थापित गर्ने विश्वास गरिएको छ ।
सन् २०२४ को संस्करणमा ३०० भन्दा बढी कम्पनी र ३० हजार आगन्तुकको सहभागिता रहेको यो एक्स्पो अब नेपालको खाद्य तथा आतिथ्य उद्योगको ‘व्यापारिक ठेगाना’का रूपमा विकसित हुँदै गएको छ ।“प्रत्यक्ष भेटघाट—व्यवसाय गर्ने एक मात्र प्रभावकारी तरिका” भन्ने नाराका साथ आयोजना हुन लागेको २०२६ संस्करणले सम्पूर्ण आपूर्ति शृङ्खलालाई एउटै मञ्चमा जोड्दै उद्योगको भावी दिशा तय गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
