काठमाडौं । महँगी फेरि बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक तथ्याङ्कका अनुसार २०८१ मंसिर महिना वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति (मूल्यवृद्धिदर) छ दशमलव शून्य पाँच प्रतिशत छ । जुन १४ महिनायताकै उच्च हो । २०८० असोजमा साढे सात प्रतिशत मुद्रास्फीति सोही वर्ष कात्तिकमा ५ दशमलव ३८ प्रतिशतमा झरके थियो । घट्दो मुद्रास्फीति दर फेरि बढेको छ ।
एक वर्षभन्दा बढेको तुलनामा मुद्रा ति प्रतिशत विन्दु धेरै बढेको छ । गत वर्ष मंसिर महिना मुद्रास्फीति चार दशमलव ९५ प्रतिशत ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार चालू आर्थिक वर्षको पाँच महिनामा खाद्य तथा पेयपदार्थ समूहको मुद्रास्फीति नौ दशमलव ९९ प्रतिशत र गैरखाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति तीन दशमलव ९२ प्रतिशत छ । पूर्व तथाल्लो सोही अवधिमा खाद्यपदार्थको मुद्रास्फीति प्रतिशत र गैरखाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति चार दशमलव ९२ प्रतिशत थियो ।
२०८१ मंसिर मा खाद्यकारी विसर्जन तथा पुरुष समूह मूल मूल्य तर उपमूहको वार्षिक तथा उपभोक्ता सूचकाङ्क ४३ दशमलव शून्य प्रतिशत, दालगेडागुडीको १० प्रतिशत दशमलव ६६, खाद्य पदार्थ तथा खाद्य पदार्थ नौ दशमलव ७० प्रतिशत र घ्यू तेलको नौ दशमलव ३९ बढ्छ। समानमसला उपसमूहको वार्षिक विन्दु मर उपभोक्ता मूल्य सुचक एक दशमलव १८ प्रतिशत र चिनी तथा चिनीजन्य पदार्थको शून्य दशमलव ८३ प्रतिशत घटेको छ । गैरखाद्य तथा सेवा समूह सीमा विविध वस्तु तथा सेवा उपसमूहको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मूल्य सूचङ्क सात दशमलव ९८ प्रतिशत, मदिराजन्य पेय पदार्थको सात दशमलव शून्य एक प्रतिशत, कपडाजन्य तथा जुत्ताको छदमलव ७५ प्रतिशत र फर्न तथा घरायसी उपकरणको पाँच दशमलव प्रतिशत बढ्छ ।
ग्रामीण क्षेत्रको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मूल्य सुचङ्क छ दशमलव ५२ प्रतिशत र सहरी क्षेत्रको पाँच दशमलव ८९ प्रतिशत बढेको छ । कोशी प्रदेशको मुद्रास्फीति सात दशमलव ३६ प्रतिशत, मधेश प्रदेशको छ दशमलव ७७ प्रतिशत, बागमती प्रदेशको ५ दशमलव ८४ प्रतिशत, गण्डकी प्रदेशको चार दशमलव ८१ प्रतिशत, लुम्बिनी प्रदेशको दशमलव ५३ प्रतिशत, कर्णाली प्रदेशको चार दशमलव १९ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशको ६६ प्रतिशत। दिल्ली उपत्यकाको वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ५ दशमलव ८२ प्रतिशत, तराईको छ दशमलव एक ३१ प्रतिशत, पहाडको ५ दशमलव ६५ प्रतिशत र हिमालको छ दशमलव ५८ प्रतिशत छ ।
मंसिर महिनामा वार्षिक विन्दुगत थोक मुद्रास्फीति छ दशमलव ५२ प्रतिशत छ । जुन एक वर्षपछि दशमलव ६३ प्रतिशत थियो । निर्माण सामग्रीको मुद्रास्फीति चार दशमलव १४ प्रतिशत घटेको छ ।
रेमिन्स छ अर्ब टर्बो टर्बो टर्बियटियो ४०
बैदेशिक उत्पादन बट आवर्जन रेमिन्स बढेका छन् । राष्ट्र बैंकका अनुसार आर्थिक वर्षको अन्तिम पाँच महिना रेट्यामिन्स नेपाल आप्रवाह चार दशमलव चार प्रतिशत बढेर छर्ब ४० अर्ब ४३ करोड रुपैंयाँ छ । जुन एक वर्षको तुलनामा चार दशमलव चार प्रतिशत हो । पहिलेल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो पाँच महिना छर्ब १३ अर्ब रेमिट्यान्स भित्र भित्र थियो ।
अमेरिकी डलरमा रेमिट्यान्स आप्रवाह दो दशमलव पाँच प्रतिशत बढेर चार अर्ब ७३ माथी छ । सेल्लो वर्ष यो आप्रवाह २१ दशमलव एक प्रतिशतले बढेको थियो ।
पाँच महिना दोस्रो खुद आय (खुद पार्फर) छर्ब ९९ अर्ब ३४ सीमा छ । पहिलेल्लो वर्षको सोही अवधिमा आयो छर्ब ६९ अर्ब ७७ समूह समूह थियो ।
समीक्षा अवधिमा वैदेशिक कार्यक्रमका लागि श्रम अन्तिम कृति (संस्था तथा नेपाली व्यक्ति–नयाँ) लिनेको संख्या एक लाख ९० हजार सय सय सय ८४ र श्रम कृति लिनको संख्या एक लाख ३५ हजार सय सय सय सय २५ छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस प्रकारको संख्या क्रमशः एक लाख ७१ हजार नौ सय ७५ र एक लाख दुई हजार पाँच सय ४२ थियो ।
शोधनान्तर स्थिति बचतमा
खाता चालू र शोधनान्तर स्थिति बचत व्यवस्थापन छ । बैंकका अनुसार जगत मसान्त सम्म नेपाल राष्ट्रको शोधान्तर स्थिति अर्को खर्ब २५ अर्ब ३४ राष्ट्रको समूहमा बचत छ । एक वर्ष धेरै शोधनान्तर स्थिति अर्को खर्ब १६ अर्ब रुपले बचतमा थियो । अमेरिकी डलर पूर्वकालल्लो वर्षको सोमा एक अर्ब ६३ मूल बचतमा सक्रिय शोधनान्तर स्थिति समीक्षा अवधिमा एक अर्ब ६७ मूललेमा छ ।
एक समान चालू खाता एक खर्ब ७१ अर्ब ७१ कर्जा बचत छ । पहिलेल्लो वर्षको सोही अवधिमा खाता एक खर्ब ४१ अर्ब तीन बचत बचत जारी थियो । अमेरिकी डलरमा पहिले आर्थिक वर्षको मंसिर मसान्तमा एक अर्ब छ करोडले बचतमा चालु खाता यो वर्ष मंसिर सम्म आइपुग्दा एक अर्ब चार समूहले बचतमा छ।
विदेशी मुद्रा सञ्चित झण्डै २३ खर्ब
नेपाल बैंकको ढुकुटीमा झण्डै २३ खर्ब राष्ट्रबराबरको विदेशी मुद्रा सञ्चित छ । २०८१ असार मसान्तमा २० खर्ब ४१ अर्ब १० रूपान्तर विदेशी कुल मुद्रा सञ्चित ११ दशमलव चार प्रतिशतले बढेर २०८१ मंसिर मसान्तमा २२ खर्ब ७३ अर्ब २६ करोड निर्माण छ ।
अमेरिकी डलर विदेशी सञ्चित २०८१ असार मसमा १५ अर्ब २७ मूलान्तमा २०८१ मंसिर मसान्तमा नौ दशमलव सात प्रतिशतले बढेर १६ अर्ब ७६ मुद्रा छ निष्कर्ष ।
विनिमय सञ्चितिमा नेपाल राष्ट्र बैंकमा फर्कि सञ्चित २०८१ असार मसान्तमा १८ अर्ब ४८ अर्ब ५५ प्रतिशत समूह बढेर २०८१ मंस कुल मसान्तमा १० प्रतिशत बढेर २०८१ खर्ब ३३ अर्ब २७ प्राप्त छ । बैंक तथा वित्त संस्था (नेपाल राष्ट्र बैंक अतिरिक्त) जोडिएको विनिमय सञ्चिति २०८१ असार मसान्तमा एक अर्ब ९२ अर्ब ५५ दलको अंशमा २०८१ मंसिर मसान्तमा २४ दशमलव छले बढेर दोस्रो खर्ब ४० अर्ब निर्माण छ । २०८१ मंसिर मसान्तको कुल विदेशी विनिमय सञ्चितिमा भारतीय मुद्राको अंश २२ दशमलव आठ प्रतिशत छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ को पाँच महिनाको आयातलाई आधार मान्दा बैंकिङ क्षेत्र विदेशी विनिमय सञ्चित १७ महिना १८ दिनको आयात र १४ महिना १८ दिनको आयात धन वस्तु भारतलाई ।
खुद सेवा आय ४१ अर्ब घाटमा
खुद सेवा आय घाटामा छ । बैंकले सार्वजनिक राष्ट्रको वर्तमान आर्थिक वित्तीय अवस्था नेपाल चालू आर्थिक वर्षको अन्तिम महिना आयो तथ्यको सङ्केत अनुसार ४० अर्ब १ करोडले घाटामा सेवा हो ।
पहिलेल्लोको सोही अवधिमा खुद सेवा २६ अर्ब ५५ वर्ष समूह आयले घाटामा छ । सेवा खाताको समीक्षा अवधिमा भ्रमण आय तीन दशमलव एक प्रतिशतले बढेको ३५ अर्ब १९ घोषणा छ । पूर्वल्लो वर्षको सोही अवधिमा आयो ३४ अर्ब १२ भिन्न भिन्न थियो ।
समीक्षा अवधि सेवा खाता भित्र भ्रमण व्यय १२ दशमलव द्विशतक बढेर ८५ अर्ब एक बल पत्ता छ । यो दिशा दिशाको व्यय ४७ अर्ब ४१ मूलक छ । सेलेल्लो वर्षको सोही अवधिमा भ्रमण व्यय ७५ अर्ब ७३ दलको चर्चामा शिक्षातर्फको व्यय ४७ अर्ब ३४ सामान्य व्यक्ति थियो ।
