टोकियो । जापानको आर्थिक वृद्धिदर अत्यधिक सुस्त भएको सरकारी तथ्याङ्कले सोमबार देखाएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको संरक्षणवादी व्यापार नीति, आयात शुल्कलगायतका कारण विश्वको चौथो ठूलो अर्थतन्त्रमा परेको असरप्रति जापानी कम्पनीहरू चिन्तित भइरहेका बेला यो आँकडा आएको हो ।
सन् २०२४ मा कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) शून्य दशमलव एक प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको साढे एक प्रतिशतभन्दा निकै कम हो । जुलाई–सेप्टेम्बरमा शून्य दशमलव चार प्रतिशतबाट अक्टोबर–डिसेम्बरमा त्रैमासिक–दर वृद्धि शून्य दशमलव सात प्रतिशत कायम भएको थियो । दशकौँको सबैभन्दा भयानक आँधी शक्तिशाली भूकम्पको’ चेतावनीबीच अक्टोबर डिसेम्बरमा त्रैमासिक–दर वृद्धि शून्य दशमलव सात पुगेको हो ।
चौथो त्रैमासिकको शून्य दशमलव तीन प्रतिशतको वृद्धिको आँकडा पनि बजार अपेक्षाभन्दा दोब्बरभन्दा बढीले कमी हो । मुडिज एनालिटिक्सका स्टेफन एन्ग्रिकले भने, ‘सतहमा हेर्दा सन् २०२४ को अन्तिम अवधिमा जापानको कुल गार्हस्थ उत्पादन वृद्धि एउटा सुधारको संकेतजस्तो देखिन्छ ।’
‘जापानको प्रारम्भिक कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी)को आँकडा निकै कमजोर छ र सुधार हुनु सामान्य कुरा हो । तर ठूलो मात्रामा सुधारको आवश्यकता छ,’ उनले भने । ‘अझै पनि हिलोमा फसेको घरेलु अर्थव्यवस्थालाई उत्साहित प्रमुख आँकडाले अर्थतन्त्र संरक्षण गर्ने सोत देखिन्छ । तलब लाभले तीन वर्षसम्म बलियो वनको मुद्रास्फीतिलाई पछाडि पारेको छ,’ एन्ग्रिकले भने ।
उनले भने, ‘विश्वव्यापी व्यापारको लागि खराब अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै, जापानले सन् २०२५ मा आर्थिक वृद्धिको सुस्ततालाई नियन्त्रणमा लिनको लागि निर्यातमा भरोसा गर्न सक्षम हुने छैन ।’ ट्रम्पले गत हप्ता अप्रिल २ देखि आयातित कारमा कर लगाउने योजना बनाएको बताए । दैवा इन्स्टिच्युट अफ रिसर्चले जीडीपीको पछिल्लो आँकडा सार्वजनिक गर्नुअघि भनेको छ, ‘मोटर गाडीको उत्पादन सामान्यीकरणलगायत विभिन्न वृद्धिका कारकहरू देखिएका छन् ।’
संस्थानले एक रिपोर्टमा भनेको छ, ‘कर्पोरेसनहरूको तर्फबाट पुँजीगत खर्चका लागि तीव्र चाहना र आन्तरिक खपतमा पुनरागमन’ पनि सकारात्मक कारकहरू रहेका थिए ।’ गत वर्ष जर्मनीलाई उछिनेर जापान विश्वको तेस्रो ठूलो अर्थतन्त्र बनेको थियो र भारतले यस दशकको अन्त्यतिर दुवै देशलाई उछिनेको अनुमान गरिएको थियो । स्थितिमा आएको परिवर्तनले मुख्यतया डलरको तुलनामा येनमा आएको तीव्र गिरावटलाई प्रतिबिम्बित गरेको विश्लेषकहरूले त्यतिबेला बताएका थिए । गत जनवरीमा बैंक अफ जापान (बिओजे)ले १७ वर्षपछि पहिलो पटक मार्चमा व्याजदर वृद्धि गरेको थियो ।
सन् २००८ यताकै सबैभन्दा बढी ऋण लिने लागत मापन गरिएको यो कदमले ‘निरन्तर’ बढ्दो ज्याला र वित्तीय बजार ‘समग्रमा स्थिर’ हुनुलाई पनि आधार बनाएको बैंकले जनाएको छ । हालैका वर्षहरूमा अन्य केन्द्रीय बैंकहरूले उधारो लागत बढाए पनि बिओजे भिन्नरूपमा उभिएको थियो ।
अन्ततः यसले मार्चमा दरलाई शून्यताभन्दा माथि उठायो र यसले जापानको ‘हराएको दशकौँ’ को आर्थिक स्थिरता र स्थिर वा घट्दो मूल्यहरूको सामना गर्न बनाइएको नीतिहरूबाट टाढा जाने सोत दियो । क्यापिटल इकोनोमिक्सले सोमबार एक सूचनामा भनेको छ, ‘जीडीपीको चौथो त्रैमासिकमा भएको उछाल व्यापक नभए पनि यसले हाम्रो विचारलाई समर्थन गर्छ । बैंक अफ जापानले यस वर्ष नीतिलाई धेरैले अनुमान गरेभन्दा बढी आक्रामकरूपमा कडा बनाउनेछ ।’
