भोजपुर । जिल्लाको लेखर्कका किसानलाई नवीनतम तरकारी खेती प्रणालीसम्बन्धी तालिमसँगै कृषि सामग्री हस्तान्तरण गरिएको छ । व्यावसायिकसँगै आर्थिकरूपमा सक्षम बनाउने ध्येयले २८ अगुवा किसानलाई नवीनतम तरकारी खेती प्रणालीको विषयमा जानकारीसँगै उपयुक्त प्रविधि हस्तान्तरण गरिएको हो ।
गरिबी निवारणका लागि लघु उद्यम विकास कार्यक्रम (मेड्पा)ले गाउँपालिका तथा वडाको समन्वयमा किसानलाई तरकारी खेती प्रणालीसम्बन्धी ज्ञान दिइएको हो । तालिमका सहभागी किसानलाई उन्नत जातको बीउविजन, प्लास्टिक टनेललगायतका कृषि सामग्रीसमेत वितरण गरिएको टेम्केमैयुङ ९ लखर्कका वडाध्यक्ष नभराज माङपाहाङले जानकारी दिए । वडाका तरकारी खेती गरिरहेका किसानलाई नवीनतम खेती प्रणालीको बारेमा ज्ञान प्रदान गर्न तालिम सञ्चालन गरिएको उनको भनाइ छ । किसानलाई अभ्यास गराएर नै खेती प्रणालीको विषयमा जानकारी दिइएको उनले बताए । ‘यहाँका धेरै किसानले तरकारी खेती गरिरहेका छन्’, उनले भने, ‘किसानसँग तरकारी खेती प्रणालीसम्बन्धी जानकारी नहुँदा समस्या थियो । उनीहरूलाई तरकारी खेती प्रणालीको विषयमा ज्ञान दिएर व्यावसायिक बन्न थप प्रोत्साहन गर्न तालिम दिएका हौँ ।’ यहाँका अगुवा किसानलाई पाँच दिने कार्यक्रम सञ्चालन गरेर तरकारी खेती प्रणालीको विषयमा व्यावहारिक ज्ञान दिएको हो ।
किसानलाई तरकारी तथा नगदेबालीको माध्यमबाट आर्थिकरूपमा सक्षम बनाउन गाउँपालिकाले विभिन्न सिपमूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष रमादेवी राईले जानकारी दिइन् । टेम्केमैयुङ गाउँपालिकामा कृषिको राम्रो सम्भावना रहेकाले कृषि र पर्यटनलाई प्राथमिकतामा राखेर काम भइरहेको उपाध्यक्ष राईको भनाइ छ । गाउँपालिकाले यहाँको भूगोल तथा माटो सुहाउँदो तरकारी तथा नगदेबालीको खेतीमा प्रोत्साहन कार्यक्रम समेत सञ्चालन गरिरहेको उपाध्यक्ष राईले जानकारी दिइन् । ‘हामीले किसानलाई तरकारी तथा नगदेबालीको व्यावसायिक खेतीमा लाग्न प्रोत्साहन गरिरहेका छौँ’, उनले भनिन् ‘गाउँपालिकाले प्राथमिकताका साथ कृषि र पर्यटनमा लगानी गरिरहेको छ । कृषकलाई व्यावसायिक बनाएर आयआर्जनसँग जोड्न विभिन्न सिपमूलक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहेका छौँ ।’
किसानलाई नगदे तथा व्यावसायिक तरकारी खेतीसँगै बाख्रापालन, कुखुरापालन, बंगुरपालन, मौरीपालन, जडीबुटी खेती, सुन्तला, कागती खेती लाग्न आवश्यक सहयोगसँगै सिप प्रदान गरिरहेको उपाध्यक्ष राईले बनाइन् । परम्परागतरूपमा तरकारी खेती गर्दै आएको भए पनि तालिमबाट आधुनिक खेती प्रणालीको विषयमा जानकारी पाएको किसानहरूको भनाइ छ । तालिमसँगै कृषि सामग्री पनि पाएकाले भावी दिनमा व्यावसायिकरूपमा तरकारी खेती गर्न सहजता थपिएको स्थानीय किसान सत्यदेवी राईले बताइन् । तालिमका क्रममा तरकारी खेती प्रविधिसँगै रोग, किरा तथा उपचार पद्धतिको विषयमा समेत जानकारी लिन पाएको उनको भनाइ छ । ‘परम्परागतरूपमा तरकारी खेती गर्दै आएकी थिएँ’, उनले भनिन्, ‘आधुनिक तरकारी खेती प्रविधिको जानकारी नहुँदा धेरै समस्या थियो । तालिममा सहभागी भएर खेती प्रविधिसँगै तरकारीमा लाग्ने रोक, किरा तथा त्यसको उपचार पद्धतिको विषयमा समेत ज्ञान पाएँ । यहाँ सिकेको सिपलाई सदुयोग गर्दै अबका दिनमा तरकारी खेतीलाई थप विस्तार गर्ने सोच बनाएकी छु ।’
