अहिले सिंगोे मुलुकको राष्ट्रिय राजनीति रास्वपामय भएको छ । यही फागुन २१ गते सम्पन्न भएको निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फकको कुल एक सय ६५ सिटमध्ये एक सय २५ सिट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी अर्थात् रास्वपाले एक्लै जितेको छ । यसैगरी प्रत्यक्षतर्फ पनि झण्डै एक करोडको हाराहारीमा भएको कुल मतदानमध्ये रास्वपाले मात्र कुल ५० लाख ३० हजार छ सय १७ मत ल्याएको छ ।
रास्वपाले देशभर ल्याएको यो अभूतपूर्व मतसँगै अब रास्वपाको नेतृत्वमा सरकार बन्ने पक्का भएको छ । रास्वपाका सभापति रवि लामिछानेले पार्टी सभापतिको रुपमा पार्टी चलाउने र वरिष्ठ नेता बालेन शाहले प्रधानमन्त्रीको रुपमा देश चलाउने ऐजेन्डासहित चुनावी अभियानमा होमिएको रास्वपाले अब बालेनको नेतृत्वमा सरकार बनाउने पक्का भएको छ । संभवत निर्वाचन आयोगले सबै क्षेत्रको मत परिमाण सार्वजनिक गरेर प्रमापत्र दिइसकेपछि चैतको दोस्रो सातासम्म बालेन नेतृत्वको नयाँ सरकार बन्ने पक्कापक्की भएको छ ।
फागुन २१ गते भएको निर्वाचनमा रास्वपाले अभूतपूर्व मत ल्याएसँगै रास्वपाप्रतिको आम नागरिकको अपेक्षा झनै बढेर गएको छ । नेपालको राजनीति लामो समयदेखि अस्थिरता, दलगत स्वार्थ र जनअपेक्षाप्रति उदासीनताको आरोप खेप्दै आएको छ । यो अवस्थामा स्वतन्त्र राजनीतिज्ञका रूपमा उदाएका बालेन शाहप्रति आम नागरिकले फरक प्रकारको आशा र भरोसा व्यक्त गरेका छन् । यदि अब बन्ने सरकार बालेन शाहको नेतृत्वमा गठन हुन्छ भने त्यसप्रति जनताको अपेक्षा स्वाभाविकरूपमा धेरै ठूलो रहनेछ । जनताले पुराना राजनीतिक शैलीभन्दा फरक, पारदर्शी, उत्तरदायी र परिणाममुखी शासनको आशा गरेका छन् । यो आशा गर्नु आम नागरिकको अधिकार हो भने जिम्मेवारी र दायित्व पूरा गर्नु रास्वपाको कर्तव्य पनि हो ।
बालेन नेतृत्वको नयाँ बन्ने सरकारप्रति आम नागरिकको सबैभन्दा ठूलो अपेक्षा हो सुशासन । नेपालमा भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती र नीतिगत कमजोरीका कारण राज्य संयन्त्रप्रति नागरिकको विश्वास कमजोर हुँदै गएको छ । बालेन शाहले काठमाडौं महानगरपालिकाको नेतृत्व सम्हालेपछि केही क्षेत्रमा देखिएको कडाइ, नियमको कार्यान्वयन र प्रशासनिक सक्रियताले धेरै नागरिकलाई आशावादी बनाएको छ । त्यसैले उनको नेतृत्वमा बन्ने सरकारबाट पनि भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र कानुनको समान कार्यान्वयन हुने अपेक्षा गरिएको छ । बालेन नेतृत्वको सरकारप्रति आम नागरिकको दोस्रो महत्वपूर्ण अपेक्षा भनेको विकास र सेवा प्रवाहसँग सम्बन्धित रहेको छ । आमनागरिकको दैनिक जीवनमा देखिने समस्या—सडक, ढल, फोहोर व्यवस्थापन, सार्वजनिक यातायात, स्वास्थ्य र शिक्षा—जस्ता विषयमा प्रभावकारी सुधारको आवश्यकता रहेको छ । अहिलेको युगमा जनताले भाषणभन्दा काम चाहन्छन् । बालेन शाहप्रति देखिएको लोकप्रियताको एउटा कारण पनि यही हो कि उनले कार्यशैलीलाई प्राथमिकता दिएको छवि बनाएका छन् । त्यसैले यदि उनी राष्ट्रिय नेतृत्वमा पुग्छन् भने जनताले देशभर विकासका योजनाहरू छिटो र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुने अपेक्षा राख्नेछन् ।
आमनागरिकको बालेन नेतृत्वको सरकारप्रतिको तेस्रो अपेक्षा भनेको युवामुखी नीतिहरूको हो । नेपालका लाखौँ युवाहरू रोजगारीका लागि विदेशिन बाध्य रहेका छन् । देशभित्र पर्याप्त अवसर नहुँदा युवाशक्ति बाहिरिनु ठूलो चुनौती बनेको छ । बालेन शाह आफैँ युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने पात्र भएकाले उनको नेतृत्वमा सरकारले उद्यमशीलता, प्रविधि, नवप्रवर्तन र रोजगारी सिर्जनामा विशेष ध्यान दिने विश्वास नागरिकमा देखिन्छ । युवालाई देशमै सम्भावना देखाउने वातावरण निर्माण गर्नु अबको सरकारको प्रमुख जिम्मेवारी हुन सक्छ । यसका साथै, प्रशासनिक सुधार पनि अर्को ठूलो अपेक्षा हो । नेपालमा सरकारी कार्यालयहरूमा काम गर्न जाँदा नागरिकले भोग्ने झन्झट, अनावश्यक प्रक्रिया र ढिलासुस्तीले जनतालाई निराश बनाएको छ । डिजिटल प्रविधिको प्रयोग, सेवाको सरलीकरण र जिम्मेवार कर्मचारीतन्त्रको विकासमार्फत सरकारलाई जनमुखी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । यदि यस्तो सुधार गर्न सकियो भने नागरिक र राज्यबीचको विश्वास पुनः बलियो हुन सक्छ । तर अपेक्षा जति ठूलो छ, चुनौती पनि त्यत्तिकै गम्भीर रहेका छन् । राष्ट्रियस्तरको राजनीति स्थानीय तहभन्दा धेरै जटिल हुन्छ । दलगत समीकरण, संसदको शक्ति सन्तुलन, प्रशासनिक संरचना र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धजस्ता विषयले सरकार सञ्चालनलाई प्रभावित गर्छन् । त्यसैले बालेन शाहको नेतृत्वमा बन्ने सम्भावित सरकारले केवल लोकप्रियतामा होइन, स्पष्ट नीति, सक्षम टोली र दीर्घकालीन रणनीतिमा आधारित भएर काम गर्नुपर्ने हुन्छ ।
आम नागरिकको मुख्य चाहना भनेको परिवर्तनको अनुभूति नै हो । धेरै वर्षदेखि दोहोरिँदै आएको राजनीतिक शैलीबाट दिक्क भएका आम नागरिकले अब नयाँ सोच, नयाँ कार्यशैली र परिणाममुखी शासनको अपेक्षा गरेका छन् । यदि बालेन शाह नेतृत्वको सरकारले पारदर्शिता, सुशासन र विकासलाई प्राथमिकता दिन सकेमा त्यो केवल एक सरकारको सफलता मात्र हुनेछैन, नेपाली राजनीतिक संस्कृतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात पनि हुन सक्छ । यसैले भन्न सकिन्छ कि बालेन शाहप्रति जनताको अपेक्षा केवल एउटा व्यक्तिप्रतिको भरोसा मात्र होइन, यो समग्र रूपमा नयाँ राजनीतिक सम्भावनाप्रतिको विश्वास पनि हो । अबको चुनौती भनेको यही विश्वासलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु हो । यदि सरकार त्यसमा सफल भयो भने नागरिक र राज्यबीचको सम्बन्ध अझ बलियो हुने छ र लोकतन्त्रप्रतिको भरोसा पनि थप मजबुत बन्नेछ । यो अवस्थामा बालेनले आम नागरिकले दिएको अभुतपुर्व मतको उच्चरुपमा कदर गर्दै देश जनताको सर्वोपरि हितको लागि काम गर्नुपर्छ । यो कामले नै यो देशको लागि रास्वपाको आवस्यकताको महसुस गराउँछ ।
