नेपाल केवल भूगोलमात्र होइन, यो हाम्रो अस्तित्व, हाम्रो पहिचान र हाम्रो साझा भविष्य हो । हिमालझैँ अग्ला छन् हाम्रा सपना र नदीनालाजस्तै निरन्तर बगिरहेका छन् हाम्रा आशाहरू । हामी सम्पूर्ण नेपालीको साझा आकांक्षा एउटै हो, देश समृद्ध बनोस्, विकासले तीव्रता पाओस् र प्रत्येक नागरिकले सम्मानका साथ जीवनयापन गर्न सकोस् । तर, यति ठूलो सपना साकार पार्नका लागि सबैभन्दा ठूलो अवरोधको रूपमा उभिएको छ भ्रष्टाचार । भ्रष्टाचारले देशको ढुकुटीमात्र होइन, जनताको भरोसा पनि लुटिरहेको छ । जब कुनै नागरिकले आफ्नो हक पाउन घुस दिनुपर्छ, जब विकासका योजना कागजमै सीमित हुन्छन् र जब राज्यको स्रोत सीमित व्यक्तिहरूको हातमा केन्द्रित हुन्छ, तब त्यो देशको भविष्य अन्धकारतर्फ धकेलिन्छ । त्यसैले, यदि हामी साँच्चिकै राष्ट्रको हित चाहन्छौं भने, भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर र प्रभावकारी कदम चाल्नैपर्छ ।
यही सन्दर्भमा पाँच सय रुपैयाँ र हजार रुपैयाँका नोटहरू बन्द गर्ने र एक लाख रुपैयाँभन्दा माथिको नगद कारोबारमा कडाइ गर्ने प्रस्तावलाई राष्ट्रिय हितको दृष्टिकोणबाट गम्भीर रूपमा लिन आवश्यक छ । यो केवल आर्थिक निर्णय होइन, यो नैतिक र संरचनात्मक सुधारको अभियान पनि हो । नगदमा आधारित अर्थतन्त्रले पारदर्शितालाई कमजोर बनाउँछ । जब ठूलो रकम नगदमा चल्छ, त्यसको कुनै स्पष्ट हिसाब हुँदैन । यही कमजोरीको फाइदा उठाउँदै कालोधन जम्मा गरिन्छ, कर छलिन्छ र अवैध कारोबार फस्टाउँछ । यदि हामीले पाँच सय रुपैयाँ र हजार रुपैयाँका नोटहरू हटायौं भने, ठूलो परिमाणमा नगद राख्न गाह्रो हुन्छ । यसले स्वाभाविक रूपमा कालोधनको प्रवाह घटाउँछ ।यसका साथै, एक लाख रुपैयाँभन्दा माथिको नगद कारोबारमा सीमा तोक्दा आर्थिक गतिविधिहरू बैंकिङ प्रणालीभित्र आउँछन् । बैंकमार्फत भएका कारोबारहरू रेकर्ड हुन्छन्, जसले पारदर्शिता बढाउँछ । यसले सरकारलाई कर संकलनमा पनि मद्दत गर्छ, जसबाट विकासका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्न थप स्रोत प्राप्त हुन्छ । यस्ता कदमहरूले सुरुवातमा केही चुनौतीहरू ल्याउन सक्छन् । ग्रामीण क्षेत्रमा बैंकको पहुँच सीमित हुन सक्छ, साना व्यवसायहरूलाई समस्या पर्न सक्छ र नागरिकहरूलाई नयाँ प्रणालीमा अभ्यस्त हुन समय लाग्न सक्छ । तर, यी सबै चुनौतीहरू समाधान गर्न सकिने खालका छन् । यदि सरकारले योजनाबद्ध रूपमा बैंकिङ सेवा विस्तार गर्यो, डिजिटल साक्षरता बढायो र जनतालाई सहजीकरण गर्यो भने, यी समस्याहरू क्रमशः घट्दै जान्छन् ।
डिजिटल प्रविधिको विकासले आजको युगमा नगदको विकल्प उपलब्ध गराएको छ । मोबाइल बैंकिङ, क्यूआर कोड, अनलाइन भुक्तानीजस्ता माध्यमहरूले कारोबारलाई छिटो, सुरक्षित र पारदर्शी बनाएका छन् । यदि हामीले नगदको प्रयोग घटायौं भने, डिजिटल अर्थतन्त्रको विकास हुन्छ, जसले देशलाई आधुनिक र प्रतिस्पर्धी बनाउँछ । राष्ट्रिय हितको कुरा गर्दा, हामीले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने राष्ट्रवाद केवल भाषण र नारामा सीमित हुनु हुँदैन । साँचो राष्ट्रवाद भनेको देशको दीर्घकालीन हितका लागि कठिन निर्णय लिन सक्ने क्षमता हो । जब सरकारले भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा नीति ल्याउँछ, तब त्यो राष्ट्रप्रेमकै एउटा रूप हो । जब नागरिकहरूले नियम पालना गर्छन्, कर तिर्छन् र इमानदारी अपनाउँछन्, तब त्यो पनि राष्ट्रवादकै अभिव्यक्ति हो ।
नेपालको उन्नति केवल सरकारको जिम्मेवारी होइन, यो हरेक नागरिकको साझा दायित्व हो । यदि हामी सबैले आफ्नो ठाउँबाट इमानदारी अपनायौं भने, देश परिवर्तन हुन धेरै समय लाग्दैन । नोटबन्दी र नगद नियन्त्रणजस्ता नीतिहरूले हामीलाई अनुशासन सिकाउँछ, जिम्मेवार बनाउँछ र व्यवस्थित समाजतर्फ डोर्याउँछ ।
हामीले इतिहासबाट पनि सिक्नुपर्छ । जुन देशहरूले भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न सफल भएका छन्, ती देशहरूले आर्थिक रूपमा पनि ठूलो प्रगति गरेका छन् । पारदर्शिता, जवाफदेहिता र अनुशासन,यी तीन कुराहरू विकासका आधार हुन् । यदि हामीले यी मूल्यहरूलाई आत्मसात गर्यौं भने, नेपाल पनि समृद्ध राष्ट्र बन्न सक्छ । अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको सामाजिक न्याय हो । जब भ्रष्टाचार हुन्छ, तब धनी र शक्तिशालीहरूले मात्र फाइदा उठाउँछन् । गरिब र कमजोर वर्ग पछाडि पर्छन् । तर, जब प्रणाली पारदर्शी हुन्छ, तब सबैले समान अवसर पाउँछन् । नोटबन्दी र नगद नियन्त्रणले यस्तो समानताको वातावरण बनाउन मद्दत गर्छ । यसका लागि सरकारको दृढ इच्छाशक्ति आवश्यक छ । नीति बनाउने मात्र होइन, त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । कानुन सबैका लागि समान रूपमा लागू हुनुपर्छ । कसैलाई पनि छुट दिनु हुँदैन । जब नागरिकहरूले देख्छन् कि नियम सबैका लागि बराबर छ, तब उनीहरूको विश्वास बढ्छ ।
साथै, जनचेतना पनि अत्यन्त आवश्यक छ । नागरिकहरूले बुझ्नुपर्छ कि यस्ता नीतिहरू उनीहरूकै हितका लागि हुन् । यदि प्रारम्भमा केही असहजता भए पनि दीर्घकालीन रूपमा यसको फाइदा ठूलो हुन्छ । जब जनताले नीति बुझ्छन् र समर्थन गर्छन्, तब कार्यान्वयन सजिलो हुन्छ ।
नेपाल आज एक परिवर्तनको मोडमा उभिएको छ । हामीसँग अवसर छ, पुराना कमजोरीहरूलाई सुधार्ने र नयाँ बाटो समात्ने । यदि हामीले अहिले पनि साहसिक निर्णय लिन सकेनौं भने, हामी फेरि पछि पर्नेछौं । तर, यदि हामीले दृढताका साथ अगाडि बढ्यौं भने, उज्यालो भविष्य टाढा छैन ।
अन्ततः, देशको उन्नति केवल आर्थिक स्तरमात्र सीमित हुँदैन । यो नागरिकहरूको जीवनस्तर, शिक्षा, स्वास्थ्य र अवसरसँग जोडिएको हुन्छ । यदि हामीले भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न सक्यौं भने, यी सबै क्षेत्रमा सुधार हुन्छ । त्यसैले पाँच सय रुपैयाँ र हजार रुपैयाँका नोटहरूको बन्दी र एक लाख रुपैयाँभन्दा माथिको नगद कारोबारमा सीमा लगाउने जस्ता नीतिहरूलाई केवल आर्थिक उपायको रूपमा होइन, राष्ट्र निर्माणको अभियानको रूपमा लिनुपर्छ । यो हाम्रो भविष्यप्रतिको प्रतिबद्धता हो, हाम्रो देशप्रतिको प्रेम हो ।
अब समय आएको छ,हामी सबैले मिलेर देशलाई सही दिशामा लैजाने । कठिन निर्णयहरू लिन डराउनु हुँदैन । किनकि आजको साहसले भोलिको समृद्ध नेपाल निर्माण गर्नेछ ।
